Trening umiejętności społecznych

0
313

Współcześnie większość zawodów wymaga od pracownika umiejętności radzenia sobie z ludźmi. Dotyczy to praktycznie każdego zawodu, a w szczególności nauczycieli, sprzedawców, pracowników społecznych i dziennikarzy. Niestety, nie każdy ma nabyte zdolności wychodzenia „obronną ręką” z trudnych sytuacji komunikacyjnych. Co wówczas zrobić?

Najlepszym sposobem będzie poddanie się treningowi umiejętności społecznych.

Kompetencja społeczna

Kompetencja społeczna jest określana jako zdolność wykorzystania swoich umiejętności do pożądanego wpływania na innych ludzi. Wpływanie na innych może polegać na skłonieniu człowieka do kupna jakiejś rzeczy, do zmiany poglądów, do nauki, itd. Odpowiednie wyszkolenie umiejętności społecznych jest przydatne nie tylko w pracy, ale i w życiu prywatnym: w kontaktach z rodziną i przyjaciółmi, w sklepie, u fryzjera – wszędzie tam, gdzie mamy do czynienia z ludźmi.

TUS

Trening umiejętności społecznych (TUS) jest obecnie bardzo szeroko rozpowszechniony wśród różnego rodzaju grup zawodowych. Przykładowo: dla pracowników fizycznych organizowane są kursy i szkolenia w obszarze zadań, które będą wykonywać w zakładzie pracy. Pracownicy często przechodzą testy służące sprawdzeniu ich faktycznych umiejętności. Oprócz tego stosowane jest nauczanie jedynie na podstawie doświadczeń nabytych podczas wykonywania służbowych obowiązków. Nie stosuje się wówczas szkoleń i kursów. Kandydat uczy się sam, w trakcie pracy. Niestety metoda ta nie jest do końca efektywna. Należy bowiem wziąć pod uwagę, że pracownik może nabyć złych nawyków, a nawet nie nauczyć się niczego, co pomoże mu w sytuacjach komunikacyjnych (np. z klientami).

By dobrze nauczyć się nowego zawodu, potrzebna jest nam osoba, która będzie naszym przewodnikiem: skoordynuje działania, pouczy i doradzi, a nawet stanie się naszym „mentorem”. Jest to skuteczna i popularna metoda stosowana wśród nauczycieli, policjantów, sprzedawców, a nawet fryzjerów. Dzięki niej praca przynosi oczekiwane efekty i prowadzi do nabycia niezbędnej wiedzy, przydanej w komunikacji społecznej.

Granie roli

Trenowanie umiejętności społecznych polega najczęściej na odgrywaniu ról społecznych w warunkach neutralnych, poza rzeczywistymi sytuacjami. Trening ten dzieli się na trzy etapy:

  1. Wykład, dyskusja, film prezentujący konkretną sytuację, która wymaga określonych umiejętności.
  2. Zdefiniowanie sytuacji, wyznaczenie osób do zagrania ról, filmowanie treningu. Osoby obserwujące taką scenkę mogą notować swoje uwagi i spostrzeżenia.
  3. Analiza sfilmowanej sceny, dyskusja z trenującym, zwrócenie uwagi na to, co zostało źle, a co dobrze przeprowadzone.

Nagranie przeprowadzanych scen jest bardzo ważne, ponieważ pozwala ponownie przyjrzeć się sytuacji i dokładnie ukazać momenty, w których został popełniony błąd w komunikacji.

Trenowanie umiejętności przeprowadzania wywiadu

Polega to na trenowaniu wywiadu z osobami, które mają grać ludzi nerwowych, małomównych, gadatliwych – takich, którzy sprawiają najwięcej trudności podczas rozmowy. Trening ten uczy także tego, jak uniknąć powszechnie popełnianych błędów w spostrzeganiu społecznym.

Mikronauczanie

Jest to prawdopodobnie najszybsza forma eliminowania złych nawyków w spostrzeganiu społecznym. Trening składa się z kilku sesji, a każda z nich służy określonej umiejętności. Trenujący odgrywa daną rolę, następnie wspólnie z prowadzącym odtwarza nagranie i analizuje sytuację, po czym po raz kolejny odgrywa tę samą scenkę.

Trening asertywności

Jest to najwcześniejsza forma TUS, której celem jest uczenie, jak mówić „nie” i jak walczyć o swoje prawa. Trening ten ma zredukować lęk związany z nieumiejętnością sprzeciwiania się. Polega również na odgrywaniu ról, filmowaniu ich, a następnie analizowaniu. Badania wykazały znaczny stopień skuteczności tej metody.

Umiejętności heteroseksualne

Negatywne doświadczenia w kontaktach z płcią przeciwną mogą prowadzić do lęku, który będzie się przejawiał w obecności osoby odmiennej płci. Trening umiejętności heteroseksualnych ma nauczyć, jak umówić się na randkę i jak odpowiednio zachować się na niej. Popularną metodą, która ma w tym pomóc, jest aranżowanie randek między osobami trenującymi. Te próbne spotkania okazują się bardzo skuteczne jako metoda podniesienia pewności siebie.

Praktyka

Aby odpowiednio przygotować się do wzbogacenia swoich umiejętności społecznych, można sięgnąć do metod edukacyjnych, tj. lektury, wykładów, dyskusji w grupie, wspólnego rozwiązywania problemów, modelowania sytuacji problemowych i analizowania ich. Jednakże należy pamiętać, że umiejętności społecznych nie można wyuczyć się z książek. Najważniejsza jest praktyka, praktyka i jeszcze raz praktyka. Książka, w tej sytuacji, może jedynie pomóc przyswoić nową wiedzę teoretyczną.

Badania wykazują, że trening umiejętności społecznych przynosi oczekiwane efekty w przypadku każdej grupy wiekowej, nawet wśród dzieci. Metody radzenia sobie w społeczeństwie, adresowane do osób samotnych, do małżeństw i agresywnych dzieci, cieszą się dużą skutecznością – na co wskazują badania amerykańskich naukowców. Jednak trenować można nie tylko sytuacje dotyczące problemów osobistych. Kształtowanie umiejętności związanych z wykonywanym zawodem jest równie ważne. Nauczyciele są najczęściej szkoleni metodą mikronauczania, co daje zadowalające efekty. Natomiast liderzy, menedżerowie, kierownicy mogą być szkoleni w kategoriach wpływu szkolenia na produktywność, na zadowolenie z pracy ich podwładnych oraz motywację.

Aby trening społeczny był przeprowadzony skutecznie, należy wziąć po uwagę kilka aspektów.

  • Niezbędna jest znajomość podstawowych zwrotów i terminów wchodzących w skład nauczanej umiejętności.
  • Trener powinien mieć świadomość, która metoda będzie najskuteczniejsza dla danej osoby. Musi on dostosować rodzaj treningu do tego, w jakim wieku jest jego klient, z jakiej grupy społecznej się wywodzi i jakie ma wykształcenie.
  • Trzeba zdawać sobie sprawę, że trenowanie w zamkniętej grupie, polegające na kształtowaniu umiejętności społecznych, ma prowadzić do zdolności wykorzystania nabytych informacji w realnych sytuacjach. Dlatego korzystne jest, aby trenujący ćwiczył w życiu codziennym każdą wyuczoną technikę.
  • Kursy treningowe dają niezbędną wiedzę, która pomaga w sytuacjach międzyludzkich, jednak wyuczenie się właściwych ruchów nie jest możliwe, jeśli blokuje nas przykładowo brak wiary w siebie. Kursy treningowe często obejmują te aspekty i umożliwiają rozmowę  w grupie na ten temat, co jest również pomocne.

Trening umiejętności społecznych powinien zostać upowszechniony w naszym kraju, tak aby każdy mógł mieć dostęp do szkoleń. Ułatwiłoby to normalne życie wielu ludziom, którzy czują się samotni i nieszczęśliwi. Problem z nawiązywaniem nowych kontaktów, utrzymywaniem dobrych relacji z ludźmi, którzy nas otaczają, nie może być tematem tabu. Jest to dość często spotykana dysfunkcja społeczna, z którą można sobie poradzić. Wyuczenie odpowiednich zachowań społecznych i użycie ich jest realnie możliwe. Wprowadzenie treningu umiejętności społecznych chociażby do szkół (w którym mogliby uczestniczyć także dorośli) bardzo pomogłoby w wyzwoleniu z wielu społecznych barier i ograniczeń, z którymi borykamy się na co dzień. Sprawne funkcjonowanie w społeczeństwie jest niezbędnym warunkiem do osiągnięcia spełnienia zawodowego i prywatnego.

ZOSTAW ODPOWIEDŹ

Please enter your comment!
Please enter your name here